Druk A1 wymagany jest dla pracowników wykonujących pracę podlegającą pod przepisy francuskiej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu we Francji (Loi Macron) oraz o płacy minimalnej w Austrii. Zaświadczenie może być wydane jedynie na wniosek zainteresowanej osoby złożony w oddziale lub inspektoracie ZUS. Czas oczekiwania na potwierdzony formularz A1 to ustawowe 7 dni. W przypadkach uzasadnionych ZUS wydaje zaświadczenie szybciej. Należy jednak pamiętać, że szybsze wydanie druku jest tylko dobrą wolą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych więc należy postarać się o nie stosunkowo wcześniej.

Od maja 2018 r. nastąpiła zmiana warunków w sprawie wydawania zaświadczeń ZUS A1 dla pracowników z krajów nie będących członkami Unii Europejskiej. Od maja pracodawca może uzyskać druk A1 dla takiego pracownika w przypadku gdy przedłoży do Zakładu Ubezpieczeń społecznych następujące dokumenty:

  1. Certyfikat rezydencji podatkowej, który wydawany jest on przez właściwy organ administracji podatkowej państwa według miejsca siedziby/ zamieszkania podatnika. Wydanie certyfikatu może nastąpić w przypadku gdy pracownik obcokrajowiec będzie dokonywał rozliczenia swoich dochodów w całości w Polsce. Rezydencja podatkowa dotyczy wszystkich osób, które przebywają na terenie Polski przynajmniej 183 dni w roku podatkowym. W celu uzyskania certyfikatu, a także warunków jego wydania zaleca się kontakt z właściwym urzędem skarbowym. 
  2. Dokument stwierdzający legalność pobytu: zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt czasowy oraz pracę, wiza wydana w celu wykonywania pracy.
  3. Formularz US-54. 

W przypadku przedłożenia wyżej wskazanych dokumentów, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyda druk ZUS A1 dla pracownika.

Od 1 kwietnia 2017 r. obowiązuje art. L. 114-15-1 francuskiego Kodeksu zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z tym przepisem osoby zatrudnione lub pracujące na własny rachunek, które wykonują pracę we Francji i podlegają ustawodawstwu innego państwa członkowskiego lub, w przypadku ich braku, ich pracodawca lub przedstawiciel pracodawcy we Francji,  muszą dostarczyć inspektorom kontroli formularz dotyczący właściwego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego. Niedostarczenie tego dokumentu przez pracownika, pracodawcę lub przedstawiciela pracodawcy we Francji  w trakcie kontroli, będzie skutkowało nałożeniem kary. Kara nie będzie stosowana jeśli w trakcie kontroli zostanie dostarczony dowód złożenia wniosku o formularz, o którym mowa wyżej, a formularz będący rezultatem tego wniosku, zostanie wydany w trakcie okresu dwóch miesięcy od tej kontroli. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje potwierdzenie złożenia formularza na wniosek zainteresowanego.  Należy więc zwrócić się z prośbą o wystawienie potwierdzenia. 

Standardowa procedura wydania potwierdzonego druku A1 obejmuje:

  • złożenie wniosku o wydanie druku A1 – wzory dostępne na stronie.
  • złożenie wypełnionego druku A1 w celu jego potwierdzenia (4 egzemplarze) – zalecamy skorzystać z programu Druki Gofin;
  • przedstawienie umowy o pracę;
  • przedstawienia certyfikatu rezydencji podatkowej dla obcokrajowca;
  • przedstawienie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt czasowy oraz pracę, wizy wydana w celu wykonywania pracy dla obcokrajowca;
  • Formularz US-54 – dla obcokrajowca.

Jednocześnie poszczególne oddziały ZUS mogą wymagać przedstawienia innych dokumentów i oświadczeń, zaleca się kontakt z właściwym oddziałem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu ustalenia niezbędnej dokumentacji.

Najważniejszym elementem składanego wniosku jest właściwe wypełnienie druku A1, który zostanie potwierdzony przez ZUS. Sam Zakład nie wypełnia wskazanego druku, a jedynie go potwierdza.

Sekcja 1 Dane osobowe

1.1. Osobisty numer identyfikacyjny – podajemy PESEL pracownika.

1.2 do 1.8.4  – podajemy dane identyfikacyjne pracownika.

1.9 – nie podajemy nic jeżeli nie jesteśmy w stanie ustalić adresu, w którym będzie wykonywana praca (zwykle w transporcie kierowca wykonuje pracę w wielu miejscach).

Sekcja 2 USTAWODAWSTWO PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO MAJĄCE ZASTOSOWANIE

2.1. Wpisujemy Polska.

2.2 i 2.3 data rozpoczęcia i zakończenia delegowania – nie może być dłuższa niż 12 miesięcy.

Zgodnie z rozporządzeniem 883/2004, wskazany w zaświadczeniu okres nie może przewyższać okresu 12 miesięcy kalendarzowych.

Zaznaczamy opcję 2.4.

Sekcja 3 POTWIERDZENIE PANA/PANI STATUSU

Zaznaczamy opcję 3.2.

Sekcja 4 INFORMACJE O PRACODAWCY / PRACY NA WŁASNY RACHUNEK

Zaznaczamy 4.1.1 Pracownik najemny.

4.2 do 4.4.4 podajemy dane pracodawcy.

Sekcja 5 INFORMACJE O PRACODAWCY / PRACY NA WŁASNY RACHUNEK  W MIEJSCU WYKONYWANIA PRACY

5.1 – możemy pozostawić puste

5.2.  Można wpisać Transport międzynarodowy ładunków – praca będzie wykonywana w różnych krajach UE, EOG i Szwajcarii lub symbole krajów (np. BE\FR\DE).

Zaznaczamy 5.3  “lub informacja o braku stałego adresu w państwie(-ach) wykonywania pracy najemnej lub pracy na własny rachunek”.

Sekcja 6. INSTYTUCJA WYPEŁNIAJĄCA FORMULARZ

Należy podać dokładne dane Jednostki Organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która wyda zaświadczenie.

W celu ustalenia Identyfikator instytucji można posłużyć się stroną.

Druk A1 dostarczamy do ZUS w 4 kopiach.

Osoby posiadające podpis elektroniczny i konto w PUE ZUS mogą złożyć dokumenty w sposób elektroniczny.  W tym celu należy się zalogować poprzez https://pue.zus.pl/portal/logowanie.npi

Przykładowo wypełnione zaświadczenie. Wzór można pobrać również w formacie PDF.

A1_instrukcja